Jako kierowca zawodowy w Niemczech musisz regularnie przechodzić badania lekarskie: bez zaświadczenia nie dostaniesz ani nie przedłużysz prawa jazdy kategorii C. W tym artykule wyjaśniamy, które badania są obowiązkowe, kto może je wykonać, jak często trzeba je powtarzać i co się dzieje, gdy wynik jest negatywny.
Najnowsza oferta
Nie szukasz dziś? Ustaw bezpłatny alert — nowe oferty przyjdą same, jednym mailem rano.
Ustaw alert za darmo Wszystkie oferty →Jakie badania są wymagane dla kierowcy zawodowego w Niemczech?
Obowiązkowe jest badanie lekarskie na potrzeby prawa jazdy (Eignungsuntersuchung według FeV). Badanie, o które może poprosić pracodawca, to co innego – o nim niżej.
Dla kategorii C, C1, CE, C1E (czyli ciężarówki i zestawy) oraz D (autobusy) wymagane jest badanie lekarskie zgodnie z załącznikiem 5 do rozporządzenia o prawie jazdy (Fahrerlaubnis-Verordnung – FeV). Musisz je przejść przy pierwszym ubieganiu się o prawo jazdy zawodowe, a później – co 5 lat przy każdym przedłużeniu uprawnień.
Oprócz tego zawsze wymagane jest osobne badanie wzroku. Nie jest to krótki test przy okazji, tylko pełne badanie z oceną ostrości, pola widzenia i widzenia barw.
Pracodawca może też zlecić badanie według zalecenia DGUV dla prac związanych z kierowaniem pojazdami (dawniej „G25”, dziś „DGUV Empfehlung” – zalecenie, nie przepis). Obejmuje ono badania wzroku, słuchu, reakcji i ogólny stan zdrowia. Rozporządzenie o profilaktyce medycyny pracy (ArbMedVV) takiego badania nie przewiduje – to badanie przydatności do pracy, a do niego pracodawca potrzebuje osobnej podstawy prawnej (np. umowy albo układu zbiorowego).
| Badanie | Kogo dotyczy | Kiedy | Zaświadczenie przy wniosku |
|---|---|---|---|
| Badanie lekarskie (załącznik 5 FeV) | kat. C, C1, CE, C1E i D | przy pierwszym prawie jazdy, potem co 5 lat przy przedłużeniu | nie starsze niż rok |
| Badanie wzroku (załącznik 6 FeV) | jak wyżej | zawsze – przy pierwszym prawie jazdy i przy każdym odnowieniu | nie starsze niż 2 lata |
| Test sprawności (Leistungstest) | tylko kat. D i przewóz osób | przy pierwszym wydaniu; przy przedłużeniu kat. D od 50. roku życia (przewóz osób: od 60.) | – |
| Badanie według zalecenia DGUV (dawniej „G25”) | gdy zleci je pracodawca | zalecenie, nie przepis – pracodawca potrzebuje osobnej podstawy prawnej | – |
| MPU | gdy zarządzi ją urząd (np. alkohol, narkotyki, 8 punktów we Flensburgu) | przed ponownym wydaniem prawa jazdy | – |
Kto może przeprowadzić badania i ile to kosztuje?
Przy badaniu ogólnym według załącznika 5 do FeV (pkt 1) przepis nie wskazuje specjalizacji lekarza – zanim umówisz wizytę, zapytaj w urzędzie (Fahrerlaubnisbehörde), od kogo przyjmie zaświadczenie. Test sprawności (Leistungstest, pkt 2) – wymagany tylko przy kategoriach D i przewozie osób: przy pierwszym wydaniu, a przy przedłużeniu kat. D od 50. roku życia (przewóz osób: od 60.) – może wykonać tylko lekarz medycyny pracy („Arbeitsmedizin” albo „Betriebsmedizin”) lub uznana placówka badająca zdolność do kierowania (Begutachtungsstelle für Fahreignung). Badanie wzroku – okulista, lekarz z tytułem „Arbeitsmedizin” lub „Betriebsmedizin”, lekarz placówki badającej zdolność do kierowania, urzędu zdrowia lub innej administracji publicznej albo zakład optyczny uznany według § 67 ust. 4 FeV (załącznik 6 pkt 2.1 FeV).
Cena badania orzeczniczego według FeV zależy od lekarza i zakresu badania – zapytaj o nią przed wizytą. Badanie wzroku to osobny koszt. Przepisy o prawie jazdy (FeV) nie przewidują, że koszty pokrywa pracodawca albo agencja pracy – jeśli firma ma za to zapłacić, ustal to z nią, najlepiej na piśmie.
Co sprawdzają podczas badania?
Lekarz przeprowadza dokładny wywiad (Anamnese) – pyta o choroby przewlekłe, przyjmowane leki, przebyte urazy. Potem badanie fizykalne – pomiar wzrostu, wagi, ciśnienia, osłuchanie serca i płuc. Czy lekarz zleci dodatkowo np. badanie moczu, krwi albo EKG, zależy od niego.
Najważniejsze elementy badania:
- Wzrok – ostrość, pole widzenia, widzenie barw
- Słuch – na formularzu z załącznika 5 FeV: próba mowy szeptanej (Flüstersprache)
- Układ krążenia – ryzyko zawału, nadciśnienie
- Cukrzyca, padaczka, choroby neurologiczne – wszystko, co może nagle wyłączyć cię z prowadzenia
Jeśli ubiegasz się o prawo jazdy na autobus (kategorie D) albo o uprawnienie do przewozu osób (Fahrerlaubnis zur Fahrgastbeförderung), wymagany jest też test sprawności (Leistungstest; przy przedłużeniu kat. D dopiero od 50. roku życia, przy przewozie osób od 60.) – badanie koncentracji, orientacji i szybkości reakcji.
Najnowsze oferty
-
CLKW Fahrer (m/w/d) Witten · Culligan Deutschland GmbH od 3 000 € brutto / mies.
-
CAuslieferungsfahrer (m/w/d) Nord DE Berlin · Culligan Deutschland GmbH od 3 000 € brutto / mies.
-
TBerufskraftfahrer im Fernverkehr Trans Sib ATC Air Service GmbH 2 450 € brutto / mies.
Co jeśli nie zdam? I co z MPU?
Jeśli badanie wykaże przeciwwskazania, nie dostaniesz zaświadczenia – a bez niego urząd nie wyda ani nie przedłuży prawa jazdy kat. C/D (§ 11 ust. 9 FeV). W niektórych przypadkach (np. przy chorobach przewlekłych) urząd może wydać prawo jazdy z ograniczeniami albo warunkami (§ 23 ust. 2 FeV) – np. z obowiązkiem badań kontrolnych.
Osobna kategoria to MPU (Medizinisch-Psychologische Untersuchung) – potocznie „test dla idiotów”. Urząd zarządza ją przed ponownym wydaniem prawa jazdy m.in. wtedy, gdy prawo jazdy odebrano za alkohol w sytuacjach z § 13 FeV (np. jazda z 1,6 promila lub więcej albo powtarzające się wykroczenia po alkoholu) albo za narkotyki (§ 14 FeV; przy konopiach § 13a FeV). Po odebraniu prawa jazdy za 8 punktów we Flensburgu urząd z reguły żąda MPU (§ 4 ust. 10 StVG). To nie jest zwykłe badanie u lekarza – opinię medyczno-psychologiczną wydaje uznana placówka badająca zdolność do kierowania (Begutachtungsstelle für Fahreignung, § 11 ust. 3 FeV).
Jak zbiera się punkty i kiedy znikają, opisujemy w poradniku Punkty we Flensburgu i mandaty dla kierowców ciężarówek.
Badania a praca przez agencję – kto za co odpowiada?
Jako kierowca w leasingu pracowników (Zeitarbeit) twoim pracodawcą jest agencja. Obowiązki z zakresu BHP ma ona razem z firmą docelową (§ 11 ust. 6 AÜG). Badanie typu G25 nie jest jednak obowiązkowym badaniem profilaktycznym – profilaktyka medycyny pracy nie obejmuje sprawdzania przydatności do pracy (§ 2 ust. 1 pkt 5 ArbMedVV). Badanie orzecznicze na potrzeby prawa jazdy musisz natomiast zorganizować samodzielnie. Bez ważnego prawa jazdy odpowiedniej kategorii nie wolno ci prowadzić ciężarówki (§ 21 StVG).
Jakie dokumenty warto mieć przy sobie w pracy, zebraliśmy w poradniku Komplet dokumentów kierowcy do pracy w Niemczech.
Najczęstsze pytania
Czy polskie badania lekarskie są uznawane w Niemczech?
Badania do prawa jazdy robi się według przepisów kraju, który wydaje albo przedłuża prawo jazdy. Ważne polskie prawo jazdy kat. C/CE jest w Niemczech uznawane razem z badaniami zrobionymi w Polsce. Niemieckie badanie według FeV potrzebne jest dopiero wtedy, gdy przedłużasz albo wymieniasz prawo jazdy w niemieckim urzędzie (np. po przeprowadzce do Niemiec). Kiedy to następuje, wyjaśniamy w poradniku Czy polskie prawo jazdy jest ważne w Niemczech?.
Jak często muszę odnawiać badania?
Badanie orzecznicze dla kategorii C/D – co 5 lat, a zaświadczenie lekarskie nie może być starsze niż rok w momencie składania wniosku (załącznik 5 pkt 3 FeV). Badanie wzroku – przy każdym odnowieniu prawa jazdy, a zaświadczenie o badaniu wzroku nie może być starsze niż 2 lata w momencie składania wniosku.
Czy mogę pracować, czekając na termin badania?
To zależy od ważności prawa jazdy. Zaświadczenie lekarskie składa się w urzędzie przy wydaniu albo przedłużeniu prawa jazdy kat. C/D (§ 11 ust. 9 i § 24 FeV). Dopóki prawo jazdy jest ważne, możesz prowadzić – chyba że z powodu dolegliwości nie możesz bezpiecznie prowadzić (§ 2 ust. 1 FeV). Jeśli termin ważności kategorii C/CE minął, jazda ciężarówką to jazda bez wymaganego prawa jazdy – przestępstwo (§ 21 StVG). Dlatego umów badanie z wyprzedzeniem. W Niemczech przedłużenie można złożyć najwcześniej 6 miesięcy przed końcem ważności (§ 24 ust. 4 FeV).
Szukasz ofert pracy jako kierowca w Niemczech? Aktualne ogłoszenia niemieckich pracodawców znajdziesz na bewerbox.de.
Nowe oferty dla kierowców — jednym mailem rano
Ustaw bezpłatny alert: wybierasz kategorię prawa jazdy i region, a nowe oferty przychodzą same — każda tylko raz.
Redakcja Bewerbox
Piszemy o pracy kierowców w Niemczech: o dokumentach, wynagrodzeniu i prawach w pracy. Prowadzimy też portal Bewerbox, na którym kierowcy znajdują oferty niemieckich pracodawców.
Następny artykuł →
Czas pracy kierowcy i tachograf — podstawy, które musisz znać